غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
317
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
خلاف ديدگاه پيشين خاندان علم را جاسوس اندر جاسوس معرفى مىكرد . « 1 » شوكت الملك علم علاقهاى به امور فرهنگى داشت و خدماتى در اين راستا در حوزه حكومتى خود انجام داد از جمله با هزينه شخصى خود آب آشاميدنى را در شهرستان بيرجند لولهكشى نمود ، و مدارس جديد دخترانه و پسرانه در اغلب شهرهاى بيرجند و قاين و سيستان تأسيس كرد . در سال 1308 ه . ش كلنگ بيمارستان بيرجند را به زمين زد ؛ و پس از مرگش فرزند وى اسد اللّه آن را تكميل نمود . « 2 » محمد ابراهيم خان شيعهمذهب بود و نسبت به فرائض دينى پايبند و همواره پس از نماز صبح يك جزء از قرآن مجيد را با معنى قرائت مىكرد . مراسم عزادارى محرم و صفر را به پا مىداشت بهطورى كه در اغلب منطقه حكومتش مراسم عزادارى سالار شهيدان به همت او برگزار مىشد . « 3 » شاه پس از سال 1322 ه . ش به بعد تلاش مىكرد تا محمد ابراهيم علم را دوباره به صحنه سياست بازگرداند ، در مردادماه 1322 ه . ش حسين علاء وزير دربار به دستور شاه طى نامهاى محرمانه از وى خواست كه نيابت توليت آستان قدس رضوى را بپذيرد ولى وى از پذيرش هرگونه مقام امتناع كرد . « 4 » اگرچه شوكت الملك از قدرت رسمى دولتى كنارهگيرى كرده بود ، ليكن از دخالت در امور سياسى منطقه ابائى نداشت و با نفوذى كه در اين مناطق داشت ، افراد مورد نظرش را به مجلس شوراى ملى تحميل كرد . اقامت محمد ابراهيم خان در اواخر عمرش در بيرجند ، مصادف با اوج جنگ جهانى دوم بود . او كه حدود چهل سال در صحنه سياسى ايفاى نقش كرد ، در سن 64 سالگى به سال 1323 ه . ش براثر سكته قلبى درگذشت . جنازهاش پس از انتقال به مشهد ، در مقبره خانوادگى در حرم مطهر
--> ( 1 ) - مظفر شاهدى : پيشين / 253 ( 2 ) - محمد على منصف : پيشين / 121 ( 3 ) - همان / 78 - 81 ( 4 ) - مظفر شاهدى : پيشين / 146